
Agentic AI Developer Training
Uçtan Uca Otonom Yapay Zeka Ajanları Geliştirme Yaşam Döngüsü & Çalışma Rehberi
Bu doküman; Next.js 15, Go (Golang), iOS (Swift), Android (Kotlin), Terminal/CLI Uygulamaları, Cursor IDE, OpenCode, GitHub Copilot, sınır modeller (Composer 2.5, Claude Opus 4.8, Fable 5), lokal barındırılan açık ağırlıklı modeller ve bağımsız bulut sunucuları (VPS) üzerinde çalışan ileri düzey, otonom ve işbirlikçi yapay zeka ajanlarının tasarımı, güvenliği ve yayına alınması süreçlerini içeren resmi akademik müfredat kılavuzudur.
Giriş ve Sarmal Öğrenme Modeli
Geleneksel yazılım geliştirme metodolojileri (Agile, Waterfall vb.), yapay zeka ajanlarının kod yazma, hata ayıklama ve mimari kararlar alma süreçlerini otonom olarak üstlendiği Agentic SDLC (Software Development Life Cycle) yapısına evrilmektedir.
Bu eğitim, katılımcılara sadece teorik prompt mühendisliğini değil; mobil cihazlardan terminal komut satırlarına, yüksek performanslı Go backend ağ geçitlerinden (Gateway) Next.js tabanlı canlı yönetim panellerine uzanan kümülatif ve ölçeklenebilir bir ajan geliştirme yeteneği kazandırır.
1.1 Teknolojik Entegrasyon Matrisi
| Katman | Teknoloji Yığını | Ajan İçerisindeki Görevi |
|---|---|---|
| Merkezi Sunucu | Go (Golang), PostgreSQL, pgvector | Yüksek eşzamanlı (concurrency) tool çalıştırma, state yönetimi ve vektörel bellek. |
| Kullanıcı Panel | Next.js 15, WebSockets / SSE | Çoklu ajan koordinasyon izleme paneli, canlı log akışları ve HITL onay mekanizması. |
| Mobil İstemci | iOS (Swift), Android (Kotlin) | Mobil cihaz donanımlarına (kamera, lokasyon vb.) otonom erişim ve Edge-AI senkronizasyonu. |
| Sistem & CLI | Go CLI, SSH, Terminal TUI | Sistem yönetimi, otonom VPS kurulumları ve hızlı terminal tabanlı komut yönetimi. |
| Ajan Beyni | Composer 2.5, Claude Opus 4.8, Fable 5, Cursor IDE | Üst düzey akıl yürütme (reasoning), planlama ve otonom kod geliştirme döngüleri. |
| Lokal Modeller | Ollama, vLLM, llama.cpp (GGUF), ONNX / CoreML | Self-host ve cihaz üstü çıkarım: gizlilik, maliyet kontrolü ve çevrimdışı ajanlar. |
1.2 Sistem Mimarisi Akışı
1.3 Model Yığını & Lokal Model Operasyonları
Müfredat model-çoğulcudur: ajanlar bir soyutlama katmanına karşı inşa edilir, böylece beyin görev başına değiştirilebilir.
- Composer 2.5 — Cursor içinde hızlı agentic kodlama döngüleri; varsayılan editör-yerleşik worker modeli
- Claude Opus 4.8 — derin muhakeme, mimari kararlar, uzun bağlam incelemesi ve değerlendirme (LLM-as-a-judge)
- Fable 5 Geçiş Kapatıldı — uzun ufuklu otonom görev yürütme ve çoklu ajan orkestrasyon rolleri; geçişi kullanıma kapatılmıştır ve yeni kullanım için artık erişime açık değildir
- Lokal & açık ağırlıklı modeller — Ollama / llama.cpp ile quantize modeller (GGUF) çalıştırma, VPS üzerinde vLLM ile servis etme, CoreML / ONNX Runtime Mobile ile cihaz üstü çıkarım; gizlilik, gecikme ve maliyet bütçelerine göre lokal/sınır model seçimi
1.4 Akademik Matematiksel Gösterim
Bir ajanın karar ağacındaki durum geçiş fonksiyonu şu şekilde formülize edilir:
S(t+1) = f( S(t), A(t)(E) )
Burada S(t) ajanın mevcut durumunu (State), A(t) ise dış ortam etkisi E altında seçilen otonom aracı (Action / Tool Execution) temsil eder.
Domain 1: Prepare Agent Architecture and SDLC Processes
Cursor IDE üzerinde .cursorrules optimizasyonları ve Claude Opus 4.8 ile "Agentic Geliştirme" kurallarının inşası. Ajan topolojilerinin (Router, ReAct, Plan-and-Execute) planlanması.
Ajan Topolojileri
Öğrenme Çıktıları
- Agentic SDLC fazlarının (intent, plan, execute, verify) klasik SDLC ile eşlenmesi
.cursorrulesile proje bazlı ajan davranış sözleşmeleri tanımlama- Topoloji seçim kriterleri: gecikme, maliyet, hata toleransı, denetlenebilirlik
Go üzerinde asenkron backend iskeletinin ayağa kaldırılması ve Next.js temel durum arayüzünün kurulumu.
Domain 2: Implement Tool Use and Environment Interaction
Ajanların dış dünya ile etkileşime girmesi. JSON Schema standartlarında fonksiyon tanımlama. Model Context Protocol (MCP) standartlarının uygulanması. VPS üzerinde otonom dosya sistemi yönetimi ve sandbox komut çalıştırma yetenekleri.
Tool Çağrısı Yaşam Döngüsü
Öğrenme Çıktıları
- JSON Schema ile deterministik tool arayüzleri tasarlama
- MCP sunucusu yazma ve mevcut MCP araçlarını ajana bağlama
- Sandbox kaçışlarına karşı dosya sistemi ve ağ izolasyonu
Claude tarafından üretilen JSON schema tabanlı tool çağrılarının Go mimarisi üzerinde yakalanması, doğrulanması ve güvenli çalıştırılması.
Domain 3: Manage Memory, State, and Execution
Kısa süreli bellek (Session State) ve uzun süreli kalıcı bellek (Vektör Veritabanları — pgvector) entegrasyonu. Ajan kararlarının yarıda kalması durumunda kaldığı yerden otonom olarak Resume edilmesi için State Machine tasarımı.
Ajan Durum Makinesi
Öğrenme Çıktıları
- Checkpoint tabanlı kalıcı yürütme (durable execution) tasarımı
- pgvector ile anlamsal bellek: embedding, indeksleme, geri çağırma
- Oturum belleği ile kalıcı bellek arasında bağlam bütçesi yönetimi
Go backend üzerinde asenkron görev durumlarının DB kalıcılık (persistence) katmanı ile korunması ve anlamsal (semantic) arama entegrasyonu.
Domain 4: Perform Evaluation, Error Analysis, and Tuning
Ajan çıktılarının kalitesini ölçme (LLM-as-a-judge). Beklenmedik terminal hatalarında ajanın kendi hata çıktısını okuyarak otonom bir şekilde kendini onarması (Self-Correction & Self-Healing döngüleri).
Self-Healing Döngüsü
Öğrenme Çıktıları
- LLM-as-a-judge rubrikleri ve otomatik değerlendirme pipeline'ları
- Token / maliyet / gecikme telemetrisinin Go middleware ile toplanması
- Regresyon yakalamak için ajan davranış test setleri (golden traces)
Go middleware katmanı üzerinden tüm API çağrılarının loglanması, token kullanım analizi ve test senaryolarının kümülatif entegrasyonu.
Domain 5: Orchestrate Multi-Agent Coordination
Orchestrator-Workers ve Event-Driven (P2P) çoklu ajan koordinasyon kalıpları. Go kanalları ve kuyruk sistemleri (Redis, NATS) kullanılarak bağımsız çalışan ajanların senkronize edilmesi.
Orchestrator-Workers Kalıbı
Öğrenme Çıktıları
- Görev ayrıştırma (decomposition) ve sonuç birleştirme (reduction) stratejileri
- Go goroutine + channel desenleri ile ajan eşzamanlılığı
- Kuyruk tabanlı backpressure ve ajan ölçeklendirme
Ajanlar arası trafik ve mesajların Next.js arayüzüne WebSockets / Server-Sent Events (SSE) ile aktarılarak canlı görselleştirilmesi.
Domain 6: Implement Guardrails and Accountability
Giriş ve çıkış güvenlik duvarları (Prompt Injection ve PII sızıntı korumaları). Sonsuz döngü engelleme mekanizmaları. Kritik sunucu komutlarında insan onayı arayüzü entegrasyonu (Human-in-the-Loop).
HITL Onay Akışı
Öğrenme Çıktıları
- Prompt injection ve PII sızıntısına karşı giriş/çıkış filtreleri
- Döngü sayaçları, bütçe limitleri ve devre kesiciler (circuit breakers)
- Denetlenebilirlik için imzalı eylem logları (audit trail)
Kritik eylemlerde (örn. dosya silme) Go execution thread'inin Next.js paneline onay düşürerek güvenli bir şekilde blocklanması.
Domain 7: Mobile Agent Integration & Platforms
Yapay zeka ajanlarının mobil ekosisteme yayılması, otonom sistemlerin sınırlarını genişletir. Bu modülde, lokal mobil donanımlara (kamera, sensörler, lokal bildirimler) erişebilen yerel mobil ajan arayüzleri inşa edilmesini öğreneceksiniz.
iOS Swift Entegrasyonu
- Swift async/await mimarisi ile asenkron LLM ve Go API çağrıları
- Apple CoreML ile cihaz üstünde (Edge AI) hafif sınıflandırma modellerinin çalıştırılması
- iOS Background Tasks ile arka planda otonom çalışan senkronizasyon ajanları
Android Kotlin Entegrasyonu
- Kotlin Coroutines ve Flow yapıları ile gerçek zamanlı veri akışı (SSE/WebSocket)
- Android WorkManager ile cihaz şarja takılıyken otonom bellek optimizasyonu yapan ajanlar
- ONNX Runtime Mobile entegrasyonu ile cihaz içi anlamsal vektör hesaplamaları
Hibrit Edge-Cloud Akışı
Örnek Senaryo: Kullanıcı mobil kameradan fatura görseli yükler. Mobil cihazdaki hafif Edge-AI modeli faturayı kırpar, Go sunucusundaki OCR / Fable 5 ajanı faturayı analiz eder ve Next.js paneline otomatik muhasebeleştirme onayı (HITL) gönderir.
Ağır muhakeme gerektiren işleri gRPC veya SSL korumalı REST API'ler üzerinden VPS üzerindeki Go backend mimarisine delege eden, Next.js dashboard üzerinden anlık mobil ajan aktivitelerini canlı izleyebileceğiniz hibrit bir akış kurgulanır.
Domain 8: CLI, System Automation and Terminal Applications
Yazılım mühendislerinin en çok vakit geçirdiği terminal ortamını otonomlaştırmak, geliştirme hızını katlar. Bu modül; kabuk (shell) seviyesinde güvenli komut çalıştıran, SSH otomasyonları yapan ve terminal üzerinden yönetilebilen CLI ajanlarının tasarlanmasını kapsar.
Terminal Ajan Geliştirme Detayları
- Go Cobra-CLI Entegrasyonu: Go ile modern komut satırı araçları yazarak ajanları terminalden parametrik çalıştırma
- Interactive TUI (Terminal User Interface): Terminal üzerinde Bubbletea / Charm libraries kullanarak ajanların görsel state'lerini arayüzsüz yönetebilme
- VPS SSH & Cron Automation: SSH protokolü üzerinden VPS sunucularında periyodik bakım yapan, logları analiz eden otonom ajan betikleri
CLI Ajan Komut Akışı
Go tabanlı bir CLI aracı, terminalde çalışırken kullanıcının izni dahilinde Claude Opus 4.8'den aldığı otonom linux komutlarını yerel sunucuda / VPS üzerinde test eder ve çıktıları anlık olarak Next.js log sunucularına WebSocket ile raporlar.
Sertifikasyon & Mezuniyet Projesi
Katılımcıların mezuniyet hakkı kazanabilmesi için; Go backend, Next.js izleme paneli, iOS/Android mobil bildirim tetikleyicisi ve terminal CLI aracı içeren, VPS üzerinde tamamen sandbox edilmiş otonom bir "Multi-Agent Software Engineer Platform" geliştirmeleri ve bunu canlı olarak jüriye sunmaları gerekmektedir.
Mezuniyet Platformu Bileşenleri
Değerlendirme Kriterleri
| Kriter | Açıklama |
|---|---|
| Otonomi | Ajanların insan müdahalesi olmadan görev tamamlama oranı |
| Güvenlik | Guardrail kapsamı, HITL doğruluğu, sandbox bütünlüğü |
| Gözlemlenebilirlik | Canlı log, metrik ve maliyet telemetrisinin kalitesi |
| Mimari | Katmanlar arası sözleşmelerin netliği ve ölçeklenebilirlik |
